Opadająca stopa: przyczyny, kiedy to pilne i jak wraca sprawność

Active ton protocole
Mężczyzna w wieku 64 lat trzyma się oparcia krzesła i patrzy na opadającą prawą stopę, przebieg nerwu podświetlony na pomarańczowo od dołu pleców do stopy

Opadająca stopa to niemożność uniesienia przodu stopy: palce zahaczają o podłoże, a kolano trzeba podnosić wyżej przy każdym kroku. Najczęściej odpowiada za nią ucisk korzenia L5 przez przepuklinę dysku albo uszkodzenie nerwu strzałkowego przy kolanie. Nagłe osłabienie stopy wymaga wizyty u lekarza tego samego dnia.

O powadze nie decyduje siła bólu, tylko siła mięśni. Rwa kulszowa może boleć bardzo mocno i wcale nie zagrażać nerwowi. Bywa też odwrotnie: ból słabnie właśnie wtedy, gdy nerw przestaje przewodzić.

Co to jest opadająca stopa?

Stopę unoszą mięśnie przedniej strony podudzia, przede wszystkim mięsień piszczelowy przedni, wspierany przez prostowniki palców. Gdy tracą siłę, przodostopie opada przy każdym kroku. Żeby nie zaczepić palcami o podłogę, odruchowo unosisz kolano wyżej niż zwykle, a stopa uderza o podłoże z klaśnięciem. Lekarze nazywają taki chód kogucim albo brodzącym.

Kobieta w wieku 54 lat idzie korytarzem, wysoko unosząc prawe kolano, czubek prawej stopy opada, przebieg nerwu podświetlony na pomarańczowo wzdłuż nogi aż do grzbietu stopy
Chód koguci często słychać, zanim się go zobaczy: chora stopa klaszcze o podłogę przy każdym kroku.

Siłę mięśni lekarz ocenia w skali od 0 do 5, opracowanej przez brytyjską Radę Badań Medycznych (MRC).

StopieńCo potrafi mięsieńCo to oznacza
0Brak skurczuCałkowite porażenie
1Skurcz widoczny lub wyczuwalny, bez ruchuPrawie całkowite porażenie
2Ruch tylko po odciążeniu kończynyBardzo ciężki niedowład
3Ruch pokonujący ciężar kończyny, bez oporuCiężki niedowład
4Ruch przeciw oporowi, słabszy niż po zdrowej stronieUmiarkowany niedowład
5Pełna siłaBrak niedowładu

Łagodne osłabienie zdarza się częściej, niż się wydaje. W holenderskim badaniu 150 z 283 pacjentów z rwą kulszową trwającą od 6 do 12 tygodni, czyli 53%, miało na początku niedowład, w 84% przypadków oceniony na 4. Chirurgów niepokoi przede wszystkim stopień 3 lub niższy albo siła, która spada z dnia na dzień.

Skąd się bierze opadająca stopa: kręgosłup, kolano czy mózg?

Opadająca stopa to objaw, a nie choroba. Przegląd niemieckich neurochirurgów i neurologów z 2019 roku wskazuje dwie najczęstsze przyczyny: ucisk korzenia L5 i uszkodzenie nerwu strzałkowego. Trzecia grupa przyczyn, rzadsza, ale najpilniejsza, ma źródło w mózgu lub w rdzeniu kręgowym.

Korzeń L5 i przepuklina dysku

Korzeń L5 wychodzi z odcinka lędźwiowego kręgosłupa i steruje mięśniami, które unoszą stopę i paluch. Przepuklina między czwartym a piątym kręgiem lędźwiowym daje typową rwę kulszową: ból od pośladka, po bocznej stronie łydki, aż do grzbietu stopy. Gdy ucisk jest silny, do bólu dochodzi niedowład. W serii Postacchiniego, obejmującej 116 operowanych pacjentów z niedowładem, najczęściej mocno osłabiony był prostownik długi palucha, czyli mięsień unoszący duży palec. Jak biegnie nerw kulszowy i jego gałęzie, opisujemy w artykule o przebiegu nerwu kulszowego.

Korzeń L5 unerwia też mięsień piszczelowy tylny, który obraca stopę do środka, oraz mięsień pośladkowy średni, który stabilizuje miednicę. Dlatego przy uszkodzeniu korzenia słabnie również skręcanie stopy do środka, a przy chodzie miednica może opadać na zdrową stronę.

Nerw strzałkowy przy główce kości strzałkowej

Nerw strzałkowy owija się wokół główki kości strzałkowej, tuż pod kolanem, po jego bocznej stronie. Leży tam płytko, prawie pod skórą. Jego uszkodzenia odpowiadają za 15% wszystkich uszkodzeń pojedynczych nerwów u dorosłych. Do zablokowania przewodzenia wystarczy niewielki, ale długotrwały ucisk: siedzenie z nogą założoną na nogę, długie kucanie albo klęczenie przy pracy w ogrodzie, za ciasny gips lub orteza, pończochy uciskowe, długie leżenie w jednej pozycji w szpitalu czy podczas operacji. Inne przyczyny to złamanie kości strzałkowej, uraz kolana i torbiel, która uciska nerw od środka.

Ten typ opadającej stopy zwykle nie boli, a plecy są w porządku. Skóra drętwieje na grzbiecie stopy i po bocznej stronie podudzia. Skręcanie stopy do środka pozostaje silne, bo zależy od innego nerwu. To proste rozróżnienie od uszkodzenia korzenia L5 lekarz sprawdza w kilka sekund.

Udar i inne przyczyny w mózgu i rdzeniu

Opadająca stopa, która pojawia się nagle razem z osłabieniem ręki po tej samej stronie, opadaniem kącika ust albo zaburzeniami mowy, to podejrzenie udaru. Dzwoń wtedy od razu pod numer 112. Według przeglądu cytowanego przez niemiecki zespół 14% osób po udarze zostaje z trwałą opadającą stopą. Powoli narastające osłabienie obu stóp może z kolei wynikać z polineuropatii, na przykład cukrzycowej, a rzadziej z chorób takich jak stwardnienie rozsiane czy stwardnienie zanikowe boczne.

Najważniejsze różnice między trzema głównymi scenariuszami zestawia tabela.

CechaKorzeń L5 (dysk)Nerw strzałkowyUdar
BólRwa kulszowa od pośladka do stopyZwykle brakZwykle brak
DrętwienieBoczna strona łydki i grzbiet stopy do paluchaGrzbiet stopy i boczna strona podudziaCzęsto cała połowa ciała
Skręcanie stopy do środkaOsłabioneZachowaneOsłabiona cała noga
Inne objawyBól krzyża, miednica opada przy chodzieUcisk lub uraz okolicy kolana w wywiadzieSłabsza ręka, opadnięty kącik ust, zaburzenia mowy
Co zrobićLekarz tego samego dniaLekarz tego samego dnia, usuń uciskNatychmiast 112

Jak samemu sprawdzić siłę stopy

Trzy funkcje sprawdzisz w domu w minutę, boso, trzymając się mebla.

Na piętach

Dziesięć kroków na piętach z uniesionymi palcami. Jeśli przód stopy opada: L5 albo nerw strzałkowy.

Na palcach

Dziesięć wspięć na palce jednej stopy, potem drugiej. Jeśli jedna strona nie daje rady: S1.

Stopień

Wejście na stopień z odbiciem od bolącej nogi. Jeśli kolano się ugina: L3 i L4.

Zawsze porównuj obie strony. Test nieudany tylko po jednej stronie, który pojawił się niedawno, to powód do wizyty u lekarza tego samego dnia, nawet jeśli ból jest do zniesienia.

Uginające się kolano to osobny obraz, związany z korzeniami L3 i L4 i z bólem z przodu uda, który opisujemy w artykule o rwie udowej. Korzeń S1 steruje z kolei łydką: gdy słabnie, nie utrzymasz się na palcach, a krok traci odbicie.

Jeszcze jedna pułapka: ból może słabnąć dokładnie wtedy, gdy uchodzi siła. Mocno uciśnięty nerw przestaje przewodzić, także ból. To nie jest wyleczenie. Jeśli rwa się uspokaja, a stopa zaczyna zahaczać o podłogę, idź do lekarza.

Kiedy jechać na SOR, a kiedy dzwonić pod 112?

Tabela zbiera, co zrobić w każdej sytuacji. W Polsce numer alarmowy to 112, a pogotowie ratunkowe odbiera też numer 999. Nie siadaj za kierownicą, jeśli stopa przestała cię słuchać, zwłaszcza prawa.

Co zauważaszCo to może byćCo zrobić
Trudność w oddaniu moczu, parcie bez mikcji, nietrzymanie moczu lub stolcaZespół ogona końskiegoNatychmiast SOR albo 112
Drętwienie krocza, pośladków lub wewnętrznej strony udZespół ogona końskiegoNatychmiast SOR albo 112
Osłabienie obu nóg, rwa po obu stronachUcisk kilku korzeniNatychmiast SOR albo 112
Nagła opadająca stopa ze słabszą ręką, opadniętym kącikiem ust lub zaburzeniami mowyUdar112
Opadająca stopa i chód koguci, które pojawiły się w ciągu godzin lub dniNiedowład korzenia L5 lub nerwuSOR tego samego dnia
Osłabienie, które narasta z dnia na dzieńPostępujący uciskSOR tego samego dnia
Ból, którego nie łagodzi już żaden lekBardzo silna rwa kulszowaLekarz lub SOR tego samego dnia
Lekkie osłabienie, stabilne od kilku dniUmiarkowany niedowładLekarz POZ tego samego lub następnego dnia

Nie czekaj na najbardziej wyraźny objaw. Brytyjski przegląd z 2017 roku przeanalizował siedem wytycznych dotyczących zespołu ogona końskiego. Aż 32% wymienianych w nich „sygnałów alarmowych”, takich jak nietrzymanie moczu czy całkowity brak czucia w kroczu, to w rzeczywistości objawy późne, często nieodwracalne. Prawdziwe sygnały ostrzegawcze są subtelniejsze.

DZIAŁAJ PRZY PIERWSZYCH OBJAWACH, NIE PRZY OSTATNICH

Objawy późne, często nieodwracalne

  • Nie możesz w ogóle oddać moczu.
  • Mocz lub stolec wyciekają bez twojej wiedzy.
  • Krocze jest całkowicie bez czucia.
  • Obie nogi są sparaliżowane.

Objawy wczesne, których nie wolno przeoczyć

  • Rwa kulszowa po obu stronach.
  • Słabszy strumień moczu, mniej wyraźne parcie.
  • Skóra między udami czuje trochę słabiej.
  • Zaburzenia erekcji, które pojawiły się razem z bólem.
Podział oparty na przeglądzie Todda, British Journal of Neurosurgery, 2017. Objawy z prawej kolumny już uzasadniają natychmiastowy wyjazd na SOR albo telefon pod 112.

Zespół ogona końskiego: nagły przypadek wśród nagłych

Na wysokości pierwszego lub drugiego kręgu lędźwiowego kończy się rdzeń kręgowy. Niżej kanał zawiera już tylko pęk korzeni nerwowych, które biegną do nóg, pęcherza, odbytu i narządów płciowych. Ten pęk to ogon koński. Duża przepuklina centralna może uciskać wszystkie te korzenie naraz.

Plansza anatomiczna w przekroju dolnego odcinka kręgosłupa lędźwiowego: duża centralna przepuklina dysku uciska pęk korzeni nerwowych ogona końskiego
● Korzenie ogona końskiego, uciśnięte. ● Krążek międzykręgowy i jego przepuklina. Przepuklina boczna uciska jeden korzeń, centralna może uciskać wszystkie, które przechodzą obok.

To rzadkie zdarzenie. Przegląd z 2020 roku podaje 0,08% wśród osób z bólem krzyża w praktyce lekarza rodzinnego, na podstawie jedynego dostępnego badania. Spośród pacjentów kierowanych pilnie z podejrzeniem tego zespołu tylko 19% rzeczywiście go miało. Kiedy jednak się pojawi, liczy się każdy dzień.

48 h

Operowani w ciągu 48 godzin od pierwszych objawów lepiej odzyskiwali siłę, czucie oraz kontrolę nad pęcherzem i odbytem niż operowani później. Metaanaliza 42 badań, 322 pacjentów.

Ahn i wsp., Spine, 2000

W tej analizie operacja w ciągu 24 godzin nie dawała lepszych wyników niż między 24. a 48. godziną. Nie chodzi więc o minuty, tylko o to, by nie przepuścić dni. Stąd zasada: przy pierwszych zaburzeniach oddawania moczu albo czucia w kroczu jedziesz na SOR od razu, w dzień czy w nocy.

Czy przy opadającej stopie trzeba operować?

Nie zawsze. Decyzja zależy od przyczyny, od stopnia niedowładu i od tego, jak szybko się zmienia.

Przy świeżym, wyraźnym niedowładzie z powodu przepukliny dane przemawiają za pośpiechem. W Innsbrucku Petr i współpracownicy obserwowali 330 pacjentów operowanych z powodu ostrego niedowładu. Operowani w ciągu 48 godzin szybciej odzyskiwali siłę przy niedowładzie ocenianym na 0 do 3: przy wypisie, po 6 tygodniach i po 3 miesiącach. Przy osłabieniu ocenianym na 4 czas operacji nie miał znaczenia.

Przy osłabieniu trwającym już kilka tygodni, najczęściej umiarkowanym, holenderskie badanie studzi emocje. Po roku siła wróciła w pełni u 81% pacjentów operowanych wcześnie i u 80% leczonych najpierw zachowawczo. Operacja przyspieszała powrót siły, ale nie zmieniała wyniku końcowego. Mimo to 40% pacjentów z drugiej grupy trafiło w końcu na stół operacyjny, bo ból stał się nie do zniesienia.

Po kilku tygodniach czas zaczyna jednak działać na niekorzyść. W metaanalizie danych indywidualnych z 2025 roku pacjenci z opadającą stopą operowani w ciągu 6 tygodni od jej pojawienia się mieli nawet 6 razy większą szansę na lepszy powrót siły. Decyzja należy do chirurga, na podstawie badania i rezonansu. Twoja rola to zgłosić się na tyle wcześnie, żeby miał jeszcze wybór.

Jak wygląda diagnostyka i leczenie

Na SOR lekarz ocenia siłę mięśni, odruchy i czucie w kroczu, a przy podejrzeniu ucisku korzenia zleca rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego. Jeśli plecy nie bolą, a obraz wskazuje na nerw strzałkowy, najwięcej powie badanie EMG z oceną przewodnictwa nerwowego. Zmiany typowe dla uszkodzenia nerwu pojawiają się w nim dopiero po 10 do 14 dniach, dlatego badanie bywa powtarzane. Pozwala odróżnić korzeń L5 od nerwu przy kolanie i ocenić, czy włókna zaczynają się odnawiać.

Przy przepuklinie, która daje wyraźny lub narastający niedowład, zwykle wykonuje się mikrodiscektomię: chirurg przez małe nacięcie usuwa fragment dysku uciskający korzeń. Nerw nie jest naprawiany, tylko uwalniany. Po 50. roku życia ten sam obraz może dać kanał kręgowy zwężony przez zwyrodnienie i wtedy chirurg go poszerza. Przy ucisku nerwu strzałkowego możliwe jest uwolnienie nerwu przy główce kości strzałkowej, zabieg o niewielkim ryzyku.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne łagodzą ból, ale nie przywracają siły. Ani okłady, ani maści, ani domowe sposoby i ćwiczenia na rwę kulszową nie uruchomią uciśniętego nerwu. Gdy noga odmawia posłuszeństwa, dobry odruch jest tylko jeden: lekarz.

Czy opadającą stopę da się wyleczyć?

U większości osób tak, ale powoli. Uwolniony nerw regeneruje się w rytmie tygodni i miesięcy, a nie dni.

SIŁA PO OPERACJI, ŚREDNIO 6,4 ROKU PÓŹNIEJ

Pełna siła, wszyscy pacjenci 76%
Utrzymujące się osłabienie, lekki niedowład na początku 16%
Utrzymujące się osłabienie, ciężki lub bardzo ciężki niedowład na początku 39%
Postacchini i wsp., Journal of Bone and Joint Surgery, 2002: 116 pacjentów operowanych z powodu przepukliny lędźwiowej z niedowładem. Pozostałe osłabienie oceniano prawie zawsze na 4.

Im cięższy i dłuższy był niedowład przed operacją, tym mniej pełny powrót siły. W serii Postacchiniego czterech pacjentów, którzy nie odzyskali nic, miało bardzo ciężki niedowład korzenia L5 lub S1. Metaanaliza z 2025 roku daje też pomocny punkt odniesienia. Poprawa siły o co najmniej jeden stopień w ciągu trzech miesięcy od operacji zwiększała szansę na dalszą poprawę mniej więcej 30-krotnie. Jeśli po trzech miesiącach stopa zaczyna się unosić, dalszy ciąg jest zwykle pomyślny.

Przy uszkodzeniu nerwu strzałkowego z ucisku, gdy dominuje blok przewodzenia, nerw często wraca do formy w ciągu tygodni lub miesięcy od usunięcia przyczyny. Gdy trzeba operować, w małych seriach uwolnienie nerwu w ciągu pierwszych 3 miesięcy dawało poprawę u około 80% pacjentów, choć nerw strzałkowy regeneruje się gorzej niż inne nerwy.

Możliwe następstwa to osłabienie mięśni unoszących stopę, które daje o sobie znać głównie przy zmęczeniu, mrowienie albo zdrętwiały obszar na grzbiecie stopy. Rzadziej zostaje trwała opadająca stopa, gdy porażenie było całkowite i leczone późno. Dla takich osób istnieje operacja przeniesienia ścięgna, opisana w pytaniach na końcu artykułu.

Rehabilitacja i orteza na opadającą stopę

Rehabilitacja zaczyna się wcześnie, często w pierwszych dniach po operacji, pod okiem fizjoterapeuty. Pierwszy cel to utrzymanie ruchomości stawu skokowego, bo stopa, która się nie unosi, ma skłonność do sztywnienia w ustawieniu końskim.

Potem przychodzi pora na budzenie mięśnia. Najpierw świadome napinanie, na początku wspomagane, potem ruch przeciw gumie, gdy siła dochodzi do stopnia 3. Do tego ćwiczenia równowagi na jednej nodze i przetaczania stopy, które wygaszają chód koguci. W domu pomaga rozciąganie łydki kilka razy dziennie i ruchy palców, nawet jeśli na początku są ledwo widoczne.

Mężczyzna w wieku 68 lat siedzi na leżance i unosi prawą stopę przeciw gumie trzymanej przez fizjoterapeutkę
Dobrze wykonane ćwiczenie nie ma kompensacji: kolano pozostaje nieruchome, unosi się tylko stopa.

Dopóki przód stopy opada, chroni orteza. Ta lekka szyna wsunięta do buta, nazywana ortezą typu AFO albo szyną na opadającą stopę, nie pozwala palcom zahaczać o podłoże i zmniejsza ryzyko upadku. Nie przywraca jednak normalnego chodu, więc rób od niej przerwy na ćwiczenia. Zdejmuje się ją, gdy siła wraca.

Biała plastikowa orteza na opadającą stopę wsunięta do buta sportowego, postawionego na drewnianej podłodze
Ortezę dobiera się z fizjoterapeutą albo technikiem ortopedą. Zbyt sztywna przeszkadza w przetaczaniu stopy, gdy siła częściowo wróci.

Chodź, gdy tylko zespół leczący na to pozwoli, każdego dnia trochę więcej. Z prowadzeniem samochodu poczekaj, aż stopa będzie reagować normalnie, zwłaszcza jeśli chodzi o prawą, którą hamujesz.

Gdy nagła sytuacja jest już opanowana, a rehabilitacja ruszyła, część czytelników pyta, czy może dołączyć suplement. Nie zastąpi on ani odbarczenia nerwu, ani fizjoterapii. Jeśli chcesz wspierać tło zapalne w czasie rekonwalescencji, porozmawiaj najpierw z lekarzem, zwłaszcza jeśli po operacji przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy. Skład naszej formuły znajdziesz na stronie suplementu na dolny odcinek pleców i rwę kulszową.

Najczęściej zadawane pytania

Czy opadająca stopa może być objawem rwy kulszowej?

Tak. Przepuklina dysku, która uciska korzeń L5, daje rwę kulszową i może osłabić mięśnie unoszące stopę. Taka opadająca stopa pojawia się zwykle razem z bólem od pośladka do grzbietu stopy. Nowe osłabienie stopy przy rwie kulszowej wymaga wizyty u lekarza tego samego dnia, nawet jeśli ból słabnie.

Czy opadającą stopę da się wyleczyć?

W większości przypadków tak, choć powrót trwa miesiącami. Po operacji przepukliny 76% pacjentów Postacchiniego odzyskało pełną siłę. Szanse są tym większe, im lżejszy i krótszy był niedowład. Przy ucisku nerwu strzałkowego wiele zależy od szybkiego usunięcia przyczyny. Trwała opadająca stopa zdarza się głównie po całkowitym porażeniu leczonym późno.

Na czym polega operacja stopy opadającej?

Zależy od przyczyny. Przy przepuklinie chirurg usuwa fragment dysku uciskający korzeń, a przy ucisku nerwu strzałkowego uwalnia nerw przy kolanie. Gdy porażenie jest trwałe, można przenieść ścięgno mięśnia piszczelowego tylnego na grzbiet stopy, tak by przejęło jej unoszenie. Po takim zabiegu staw skokowy unieruchamia się zwykle na kilka tygodni.

Jakie są objawy uszkodzenia nerwu strzałkowego?

Opadająca stopa i chód koguci, często bez bólu pleców, oraz drętwienie grzbietu stopy i bocznej strony podudzia. Skręcanie stopy do środka zostaje zachowane, co odróżnia ten stan od uszkodzenia korzenia L5. Typowe przyczyny to siedzenie z nogą na nodze, długie kucanie, ciasny gips albo uraz okolicy kolana.

Jak długo trwa powrót sprawności po operacji opadającej stopy?

Pierwszych oznak poprawy szuka się w ciągu 3 miesięcy: wzrost siły o co najmniej jeden stopień w tym czasie mocno zapowiada dalszy powrót. Pełne odzyskanie siły zajmuje zwykle od kilku miesięcy do roku, a regeneracja nerwu może trwać jeszcze dłużej. Rehabilitację zaczyna się w pierwszych dniach po zabiegu.

Najważniejsze w skrócie

Opadająca stopa to objaw, którego nie wolno przeczekać. Najczęściej stoi za nią ucisk korzenia L5 przez przepuklinę albo uszkodzenie nerwu strzałkowego przy kolanie. Nowe osłabienie stopy oznacza wizytę u lekarza tego samego dnia. Zaburzenia oddawania moczu, drętwienie krocza, osłabienie obu nóg albo objawy udaru oznaczają natychmiastowy wyjazd na SOR lub telefon pod 112. Większość pacjentów odzyskuje siłę, tym pełniej, im wcześniej uwolniono nerw. Rehabilitacja i orteza pomagają przejść przez miesiące, w których nerw się odbudowuje.


Źródła

Carolus A.E., Becker M., Cuny J., Smektala R., Schmieder K., Brenke C. (2019). The interdisciplinary management of foot drop. Deutsches Ärzteblatt International, 116(20), 347-354. DOI: 10.3238/arztebl.2019.0347

Overdevest G.M., Vleggeert-Lankamp C.L., Jacobs W.C. i wsp. (2014). Recovery of motor deficit accompanying sciatica: subgroup analysis of a randomized controlled trial. The Spine Journal, 14(9), 1817-1824. DOI: 10.1016/j.spinee.2013.07.456

Postacchini F., Giannicola G., Cinotti G. (2002). Recovery of motor deficits after microdiscectomy for lumbar disc herniation. The Journal of Bone and Joint Surgery, British volume, 84(7), 1040-1045. DOI: 10.1302/0301-620x.84b7.12948

Todd N.V. (2017). Guidelines for cauda equina syndrome. Red flags and white flags. Systematic review and implications for triage. British Journal of Neurosurgery, 31(3), 336-339. DOI: 10.1080/02688697.2017.1297364

Hoeritzauer I., Wood M., Copley P.C. i wsp. (2020). What is the incidence of cauda equina syndrome? A systematic review. Journal of Neurosurgery: Spine, 32(6), 832-841. DOI: 10.3171/2019.12.SPINE19839

Ahn U.M., Ahn N.U., Buchowski J.M. i wsp. (2000). Cauda equina syndrome secondary to lumbar disc herniation: a meta-analysis of surgical outcomes. Spine, 25(12), 1515-1522. DOI: 10.1097/00007632-200006150-00010

Petr O., Glodny B., Brawanski K. i wsp. (2019). Immediate versus delayed surgical treatment of lumbar disc herniation for acute motor deficits: the impact of surgical timing on functional outcome. Spine, 44(7), 454-463. DOI: 10.1097/BRS.0000000000002295

Baig Mirza A., Khizar Khoja A., Naidu V. i wsp. (2025). Prognostic factors and surgical outcomes of foot drop secondary to lumbar degenerative disease: a systematic review and individual patient data meta-analysis. European Spine Journal, 34(4), 1386-1397. DOI: 10.1007/s00586-025-08711-5

0